İkili ilişkilerde fikir ayrılığından doğan tartışma ortamı,
kızışarak kavga boyutuna kadar ilerleyebilmekte. Bu süreçten itibaren de sorun,
çözüme ulaşmaktan ziyade daha büyük bir sorunun temelini oluşturmakta.
Peki tarafların orta noktada buluşması
için önemli olan nedir ?
Tartışmanın biçimini
belirleyen, konuşulan konudan ziyade, ifade biçiminin karşı tarafa nasıl
aktarıldığıdır. Bu hususta bilinmesi ve geliştirilmesi gereken en kritik konu iletişim
yöntemleridir.
İletişim aşamasında kişi haklılığından taviz vermeden
baskın konuma geçer ya da kendini savunucu bir biçimde duruş sergilerse karşı
tarafta “Suçlu” imajının oluşması muhtemel olup, tartışmanın dozu
artabilmektedir. Dolayısıyla, sorunlar ortaya konurken öncelikli yapılması
gereken “Suçlama” davranışından uzak durularak konuşmanın konusu bu doğrultuda
ortaya konmalıdır. Bu aşamada BEN ve SEN cümlelere dikkatle yerleştirilmelidir.
DUYGULARINIZI PAYLAŞIN
!
Ben
dili, çözüm odaklıyken, Sen dili sorun odaklıdır. Ben dili şimdiyi esas
alırken, Sen dili genellemeye yönelir. Ben dili duygularla ifade edilirken, Sen
dili davranışlarla eşleştirilir. Ben dili, bireysel ihtiyacı ortaya koyarken,
sen dili karşı tarafın kişiliğini hedef alır. Ben dili işbirliği sağlarken, sen
dili savunmaya iter.
Birkaç
örnekle açıklayalım. Siz de cümleleri okurken neler hissettiğinize odaklanın ve
buna benzer cümleleri bir başkasına kullanırken şimdi neler hissettiğinizi o an
anımsayın.
SEN DİLİ:
“Bana hiç yardım etmiyorsun”
“Her zaman sözümü kesiyorsun”
“Bu davranışı hep yapıyorsun” …
BEN DİLİ:
“Böyle söyleyince üzülüyorum”
“Sözlerim yarım kalınca kızıyorum”
“Bu davranışın nedeniyle senin için
endişelendiriyorum” …
Tartışma
esnasında zihin çok gergin değil ise çözüme daha kısa zamanda ulaşmak için şu
formülü kullanmak ikili arasında işbirliği oluşturacak; sıkıntıların ve
isteklerin daha net anlaşılmasını sağlayacaktır:
SORUNUN KAYNAĞI – DUYGU – İHTİYACIN NEDENİ – NE İSTİYORUM ?
(Televizyonun sesi çok yüksek - rahatsız oluyorum ve - işte çok yoruldum – uyumak istiyorum)
Bu ifade biçimi hem istenileni hem de sorunun nedenini net bir biçimde ortaya
koymaktadır. Ancak; tartışma esnasında “olumsuz duyguların yoğunlaşması
nedeniyle uzun bir cümle kurmak güç olabilir. Karşı tarafa duyguları iletmek de
olumlu sonuç için fayda sağlayacaktır. Çünkü; duygular soyuttur ve siz onları
ortaya koyduğunuzda farkındalık
yaratacak, karşınızdakini çözüm için düşünmeye davet etmiş olacaksınız. Karşınızdakine
duygularınızı bilmesi için izin verin.
C.G. JUNG : “Duygu olmadan, karanlığı aydınlatamayız ve bitkinliği harekete
çeviremeyiz.”
(Bu yazı Gazetepress Gazetesi' nde 13 Eylül 2013 tarihinde yayınlanmıştır.
http://www.gazetepress.com/2013/09/13/tartismada-sen-degil-ben/ )
